Designlabel Vij5 brengt een houten stoel uit van meubelmaker Tjalko Lokhorst. Stoel Tjalko is gemaakt van massief essenhout, afgewerkt met gekleurde olie, en werd gekozen voor de kas van de Verkadefabriek in Den Bosch, die door studio RIANKNOP opnieuw is ingericht. Dat vertelt Vij5 in een interview met de ontwerper, verschenen op 5 november 2026.
Een meubelmaker met een zwak voor stoelen
Lokhorst groeide op in Middelie, vlak bij Purmerend. Na de MTS Bouwkunde volgde hij een opleiding aan een meubelvakschool, en direct daarna begon hij voor zichzelf. Het grootste deel van zijn werk bestaat uit keukens en interieurwerk op maat. Stoelen zijn altijd zijn liefhebberij gebleven, en rond zijn vijftigste besloot hij daar bewust weer meer tijd in te steken.
In de jaren tachtig keek hij vooral naar Philippe Starck. Later kwamen daar ontwerpers bij die met minder vorm meer zeggen: Maarten van Severen, Donald Judd en Jean Prouvé. Die voorkeur voor eenvoud is in Stoel Tjalko goed terug te zien.
Hoe Stoel Tjalko in elkaar zit
Lokhorst begon aan de stoel toen hij zijn eerste eigen werkplaats had. Als vertrekpunt noemt hij de Plywood Chair van Jasper Morrison en de demontabele houten stoel CB 22 van Prouvé. Net als bij die voorbeelden is de constructie geen geheim: je ziet hoe de stoel gemaakt is. De zijframes worden uit één plaat gefreesd, en de latten van zitting en rugleuning komen uit één stuk hout. De lichte welving van de zitting ontstaat doordat de afzonderlijke houten delen onder een hoek zijn gezaagd.
Essenhout heeft een open, vlammende tekening, en die blijft onder de olie goed zichtbaar. Vij5 levert de stoel in zwart, geel, lichtroze en rood. De zithoogte is 47 centimeter, de stoel is ongeveer 84 centimeter hoog en de zitting is 38 centimeter breed. Er zit geen bekleding op: het is hout, lijm en olie.
Van werkplaatsstoel naar serie
Eerdere versies van de stoel kwamen terecht in kamers van het Lloyd Hotel in Amsterdam. Toen de Verkadefabriek grotere aantallen nodig had, kon Lokhorst dat in zijn eentje niet bijhouden. Vij5, het label van Arjan van Raadshooven en Anieke Branderhorst, nam de productie over. Voor de serieproductie zijn de verbindingen tussen voorpoten en zitting verfijnd en worden de onderdelen met een CNC-machine gefreesd. Daarna wordt de stoel nog altijd met de hand verlijmd, geschuurd en afgewerkt. Vij5 maakt hem in kleine series, op bestelling.
Dat past bij hoe het label al jaren werkt: kleine oplagen van ontwerpers die zelf dicht op het maakproces zitten. Meer daarover staat in ons stuk over twintig jaar Vij5.
De Verkadefabriek als proefterrein
In de Verkadefabriek staan de stoelen in de kas, een lichte ruimte in het culturele centrum. Studio RIANKNOP verzorgde de nieuwe inrichting. Een stoel die in een druk cultuurgebouw moet functioneren, krijgt meteen een stevige test: hij moet tegen een stootje kunnen, makkelijk te verplaatsen zijn en er na jaren nog goed uitzien.
De houten stoel als Nederlandse traditie
Een stoel die zijn constructie laat zien, heeft in Nederland een lange voorgeschiedenis. Gerrit Rietveld bouwde zijn Rood-blauwe stoel op uit eenvoudige latten en planken, zodat elke verbinding zichtbaar bleef. Met de Zigzagstoel ging hij nog een stap verder en bracht hij een stoel terug tot vier planken. Meer van zulke klassiekers staan in de Dutch Design top 100.
Stoel Tjalko is bescheidener en wil geen manifest zijn. Toch deelt hij met die klassiekers het idee dat een stoel begint bij het materiaal en de verbinding, niet bij de versiering. Het verschil zit in de productie: waar Rietveld zijn stoelen met de hand liet maken, combineert Lokhorst het werk van de meubelmaker met de precisie van de freesmachine. Zo kan een stoel die ooit één voor één in een werkplaats ontstond, in een serie worden gemaakt zonder dat het ambacht verdwijnt.
Aanleiding voor dit artikel is nieuws van Vij5.
