Christien Meindertsma is de eerste winnaar van de Paul Deiters Prijs. Dat maakte Stichting Stokroos half oktober bekend. De nieuwe prijs wordt eens in de drie jaar uitgereikt en is 120.000 euro waard: 60.000 euro als geldprijs en 60.000 euro voor het ontwikkelen van nieuw werk. Volgend jaar volgt een tentoonstelling in het Kunstmuseum Den Haag.
Een nieuwe prijs van Stichting Stokroos
De prijs is vernoemd naar Paul Deiters (1952-2017), ondernemer en kunstliefhebber en oprichter van Stichting Stokroos. Die stichting steunt beeldend kunstenaars, ontwerpers en ambachtslieden in hun ontwikkeling. Dat de eerste editie naar een ontwerper gaat, zegt iets over hoe breed de stichting het begrip beeldende kunst opvat.
De stichting noemt Christien Meindertsma een pionier in contextueel design. Ze kijkt niet alleen naar het eindproduct, maar naar waar een materiaal vandaan komt, hoe het wordt verwerkt en welke systemen daarachter zitten. Kunst, ontwerp, onderzoek en maatschappelijke vragen lopen in haar werk door elkaar. Zelf zegt ze met haar werk oplossingen te zoeken voor vervuilende systemen, en meer grip te willen krijgen op het hele proces van grondstof tot object.
Van een varken tot een vlasoogst
Meindertsma, geboren in 1980 in Utrecht, studeerde in 2003 af aan de Design Academy Eindhoven. Een jaar later verscheen Checked Baggage, een boek met 3267 voorwerpen die op Schiphol bij de beveiliging waren ingenomen. In 2007 volgde PIG 05049, waarin ze uitzocht welke producten er allemaal van één varken worden gemaakt. Dat boek leverde haar in 2009 een Index Award op.
Daarna verschoof haar aandacht naar materialen die je kunt vastpakken en verwerken. Voor het Flax Project kocht ze in 2012 een complete Nederlandse vlasoogst, om te onderzoeken wat er met lokaal vlas te maken valt. Eerder schreven we al over de FLAX-lamp en de Aran Rug, een kleed van extreem dik gebreide wol.
Het bekendste resultaat van het vlasonderzoek is de Flax Chair uit 2015, gemaakt met vezelspecialist Enkev en uitgebracht door Label/Breed. De stoel bestaat uit vier lagen geweven vlas en vijf lagen naaldvilt van vlas, gecombineerd met PLA, een biologisch afbreekbare kunststof. Onder hitte en druk smelten de lagen samen tot een stijve schaal. De onderdelen worden uit één plaat van 60 bij 100 centimeter gesneden, met nauwelijks afval. In 2016 won de stoel een Dutch Design Award en de Future Award. Hij staat in de collecties van het Vitra Design Museum, de National Gallery of Victoria en Museum Boijmans Van Beuningen.
Wol als bouwmateriaal
De laatste jaren werkt Meindertsma vooral met wol. Veel Europese schapenwol wordt nu nog als afval behandeld. In De Zachte Stad onderzocht ze voor Rotterdam Circulair wat er te doen valt met de wol van de Rotterdamse stadsschaapskudde van herder Martin Oosthoek. Dat project leverde in 2023 een Dutch Design Award op.
Een stap verder gaat de Wobot, een robot die ze ontwikkelde met TFT – Tools for Technology. De robot vilt wol in drie dimensies, zodat er stevige, dragende vormen ontstaan zonder vaste maximale maat. In 2024 toonde ze het resultaat in de National Gallery of Victoria in Melbourne, met als eerste groot prototype een reusachtig lam en daarnaast een stoel die helemaal uit gevilte wol bestaat. Waar de Flax Chair nog een bindmiddel nodig had, laat de Wobot zien dat wol op zichzelf een constructiemateriaal kan zijn.
Te zien in 2026
Dit jaar is haar werk op meerdere plekken in Nederland te zien. In het RSGA Design Museum in Culemborg loopt De Rol van Wol, en in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen zijn Waarde van wol en Met nieuwe ogen te zien. Tijdens de Dutch Design Week stond haar project Local Linoleum op het Secrid Talent Podium.
Meindertsma past in een Nederlandse lijn van ontwerpers die het materiaal zelf tot onderwerp maken, van de vroege Droog-experimenten tot de vele materiaalstudies die uit Eindhoven komen. Wat haar onderscheidt, is dat ze de hele keten meeneemt: de boer, de schaapherder, de fabriek. De Paul Deiters Prijs geeft haar ruimte om dat werk door te zetten, met de tentoonstelling in Den Haag als volgende ijkpunt.
Aanleiding voor dit artikel is nieuws van NOS.
