Iris van Herpen heeft voor champagnehuis Perrier-Jouët geluiden uit de wijngaard omgezet in sculpturen van zijde en goud. Ze nam trillingen op in de wijngaarden van het huis en maakte die met cymatica zichtbaar als vormen rond champagneflessen. Het werk was in september te zien op Tokyo Gendai en gaat in december naar Design Miami.
Een prijs met carte blanche
De opdracht komt voort uit de Perrier-Jouët Design for Nature Award, die het champagnehuis samen met Design Miami heeft opgezet. De prijs gaat elk jaar naar één ontwerper die duurzaam werkt en verwantschap toont met de art nouveau, de stijl waarin het huis zijn wortels heeft. In december 2025 werd Iris van Herpen bekendgemaakt als eerste winnaar. Ze kreeg carte blanche voor een werk dat in 2026 op Design Miami wordt getoond.
Van Herpen ging daarvoor de wijngaard in. In Ambonnay en Cramant, twee dorpen waar het huis wijnstokken heeft, nam ze geluiden en trillingen op. Op de website van Perrier-Jouët staat dat het daarbij ook ging om de energie van micro-organismen in de bodem. Met cymatica, een techniek waarbij trillingen patronen vormen in water, zand of poeder, werden die opnames zichtbaar. Die patronen vormden het uitgangspunt voor de sculpturen.
Zijde en gerecycled goud
Het hoofdwerk heet Symphonic Bloom. Het is een uniek stuk van zijde en gerecycled 22-karaats goud dat omhoog groeit vanuit de hals van een jeroboam Belle Époque 1988, een fles van drie liter. De beweging van de vorm verwijst naar de golvende kostuums van danseres Loïe Fuller, die rond 1900 een geliefd onderwerp was van art-nouveaukunstenaars. Daarnaast is er Symphonic Life, een oplage van tien sculpturen die elk om een magnum Belle Époque 1999 zijn gewikkeld. Ook hier gaat het om zijde en gerecycled goud, met witte Japanse anemonen die om de fles krullen.
Het derde onderdeel is een speciale cuvée op basis van Belle Époque 2018. Van Herpen ontwierp de fles en het geschenkdoosje, en koos samen met keldermeester Séverine Frerson de dosage, de suikeroplossing die bepaalt hoe droog de champagne wordt. Na Tokyo Gendai werd het werk op 21 oktober in Parijs gepresenteerd tijdens het Banquet of Nature van het huis.
Mode als onderzoek
Dat een couturier wijnflessen aankleedt, is minder vreemd dan het lijkt. Iris van Herpen begon haar eigen maison in 2007, na haar opleiding aan ArtEZ in Arnhem en een stage bij Alexander McQueen. Vanaf het begin behandelt ze kleding als een onderzoek naar vorm, beweging en natuurkrachten. Ze werkt met architecten, kunstenaars en wetenschappers en was een van de eerste ontwerpers die 3D-geprinte kleding op de catwalk liet zien. Op deze site schreven we eerder over haar Skeleton Dress en over haar plek tussen de ontwerpers die met 3D-printers werken.
Haar couturestukken zijn vaak meer sculptuur dan jurk. Lagen gesmolten, gesneden of geprinte materialen vormen golven, wervelingen en stralen, alsof water of rook even is stilgezet. Haar collectie Sympoiesis, in juli 2025 getoond in Parijs, ging over de oceaan en hoe die verandert. In 2023 en 2024 kreeg ze een grote overzichtstentoonstelling in het Musée des Arts Décoratifs in Parijs, waar haar kleding naast kunst, fossielen en natuurobjecten hing. De stap naar een object zonder lichaam is daarom klein: bij Perrier-Jouët is de fles de drager, zoals anders een model.
Tussen kunst en design
Van Herpen past in een Nederlandse lijn van ontwerpers die het maakproces zelf tot onderwerp maken en daarbij de grens tussen kunst en design opzoeken. Joris Laarman liet bij zijn Bone Chair software de vorm bepalen naar het voorbeeld van botgroei. Studio Drift van Lonneke Gordijn en Ralph Nauta maakt installaties die bewegen als bloemen of zwermen. Net als bij hen begint het werk van Van Herpen bij een natuurverschijnsel dat je normaal niet ziet, en eindigt het bij een object dat je wel kunt aanraken. Wie meer van die ontwerpers zoekt, vindt ze in onze Dutch Design top 100.
Opvallend is dat de samenwerking haar terugbrengt bij de art nouveau, een stijl die rond 1900 al probeerde natuurvormen in alledaagse dingen te verwerken. Perrier-Jouët heeft die stijl sinds 1902 op zijn flessen, met de witte anemonen van Émile Gallé. Van Herpen doet iets vergelijkbaars met de middelen van nu: ze tekent de natuur niet na, maar meet haar eerst.
Aanleiding voor dit artikel is nieuws van Designboom.
