Het Rijksmuseum krijgt nieuwe bedrijfskleding, ontworpen door modeontwerper Claes Iversen. Vanaf januari 2027 dragen ongeveer driehonderd medewerkers van de afdeling Service en Veiligheid een werkgarderobe van twaalf onderdelen in een bruine basiskleur die is afgeleid van de zeventiende-eeuwse schilderijen in de collectie. Het is de eerste keer dat Iversen een kledinglijn voor een museum maakt.
Twaalf onderdelen, zelf te combineren
Onder de twaalf onderdelen zijn een blazer, een broek, een trui, een jurk en een bomberjack, aangevuld met accessoires zoals een sjaal en een strik. Er is geen vaste set per functie. Medewerkers stellen zelf hun combinatie samen, en alle stukken zijn genderneutraal. Volgens het museum is er bewust gekozen voor kleding zonder zichtbare hiërarchie: aan de jas zie je niet wie leidinggeeft en wie niet.

Dat is een andere opvatting van een uniform dan de klassieke. Een uniform maakt mensen meestal gelijk door ze hetzelfde te laten dragen. Iversen werkt met een vaste kleurfamilie en een vaste set onderdelen, maar laat de keuze binnen dat kader aan de drager. Het geheel blijft herkenbaar als één organisatie, terwijl de suppoost die liever een jurk draagt en de collega die een bomberjack wil allebei aan hun trekken komen.
Bruin uit de Gouden Eeuw
De basiskleur is een warm bruin, met wit en zwart als accent. Wie door de Eregalerij loopt, herkent dat palet: de donkere achtergronden van de schilderijen, de zwarte kostuums van de regenten en de witte kragen die daar scherp tegen afsteken. Door dat palet in de werkkleding over te nemen, horen de medewerkers in de zalen kleurtechnisch bij de collectie waar ze naast staan. Ze vallen niet weg, maar ze vloeken er ook niet mee.

Het past in een museum dat veel aandacht besteedt aan vormgeving. Het Rijksmuseum heeft sinds de heropening een strakke huisstijl, waarover we eerder schreven bij de nieuwe logo’s van het Stedelijk Museum en het Rijksmuseum. Ook in het gebouw zelf speelt Nederlands ontwerp een rol, van de Shylight-lampen van Studio Drift tot de designcollectie van het Rijksmuseum. Met de kleding wordt die huisstijl draagbaar.
Ontworpen samen met de dragers
De medewerkers zaten vanaf het begin aan tafel. Tijdens het ontwerpproces pasten ze prototypes, vertelden ze wat werkte en wat niet, en gaven ze hun wensen door. Comfort en draagbaarheid stonden voorop, en dat is logisch voor mensen die de hele dag op de been zijn, trappen lopen en bezoekers de weg wijzen. Iversen zegt in het persbericht dat hem meteen opviel hoeveel waarde het museum hecht aan zijn medewerkers, die hij de visitekaartjes van de organisatie noemt.


Wie is Claes Iversen?
Claes Iversen werd in 1977 in Denemarken geboren en studeerde mode in Nederland. Hij geldt als een van de meest bekroonde ontwerpers van het land. Bij een breed publiek is hij bekend van de kleding die hij voor koningin Máxima ontwierp, onder meer voor staatsbezoeken en Prinsjesdag, en van de outfits van Chantal Janzen en Ilse DeLange tijdens het Eurovisie Songfestival van 2021. Naast couture maakt hij bruidsmode en werkt hij als beeldend kunstenaar en interieurontwerper.
Een werkgarderobe voor driehonderd mensen is een andere opgave dan een japon voor één drager. Couture draait om maatwerk en de perfecte pasvorm op één lichaam. Bedrijfskleding moet passen op mensen van elke lengte en bouw, vaak gewassen kunnen worden en jarenlang mee kunnen. Juist daarom is het interessant dat het museum een couturier vroeg: de zorg voor snit en verhouding uit de couture komt hier terecht in kleding voor het dagelijks werk.

Uniformen als Dutch design
Nederlands ontwerp heeft een sterke traditie in huisstijlen. Instellingen, vervoerders en musea kregen hier al vroeg een samenhangende vormgeving van logo tot bewegwijzering. Kleding is daarin vaak het onderdeel dat het minst aandacht krijgt, terwijl het het meest zichtbaar is: een bezoeker ziet eerder de suppoost dan het briefpapier. De opdracht van het Rijksmuseum laat zien dat bedrijfskleding meer kan zijn dan een praktisch pakket. Met een kleur uit de eigen collectie, een open systeem van onderdelen en een ontwerpproces waarin de dragers meebeslissen, wordt het uniform een volwaardig stuk vormgeving.
Aanleiding voor dit artikel is nieuws van het Rijksmuseum.







