Op de openingsochtend van de Graduation Show tijdens Dutch Design Week, zaterdag 17 oktober, voerden masterstudenten van de Design Academy Eindhoven actie tegen het ruimtegebrek op hun school. Met een spandoek en leuzen vroegen ze aandacht voor te weinig werkplekken en het ontbreken van een open werkplaats, meldt Dezeen. De school heeft laten weten met de studenten in gesprek te gaan.
Een derde van het gebouw kwijt
De aanleiding is een tussenfase. De Design Academy zit sinds 1997 in De Witte Dame, de voormalige Philips-fabriek in het centrum van Eindhoven. Het huurcontract is verlengd tot 2028, met de afspraak dat de school de ruimte in fasen teruggeeft aan de verhuurder. Aan het begin van dit studiejaar ging een flink deel terug, waaronder de vijfde verdieping waar masterstudenten werkten. Volgens voorzitter Raf De Keninck is de academie daarmee ongeveer een derde van het gebouw kwijt.
De studenten noemen de gevolgen concreet: te weinig tafels, te weinig lesruimte en geen plek om op grote schaal te maken. Wie dat wel wil, huurt op eigen kosten een ruimte buiten de school. Daardoor ontstaat volgens hen een tweedeling tussen studenten die dat kunnen betalen en studenten die dat niet kunnen. Ze vragen om extra werkruimte buiten het gebouw, openheid over de financiën en meer inspraak. De Keninck zegt dat de school administratie en andere functies inkrimpt om het onderwijs voorrang te geven, maar erkent dat dit niet volledig lukt.
Op weg naar de Kanaalzone
De krappe periode moet over twee jaar voorbij zijn. De academie verhuist naar een nieuw gebouw aan de Kanaaldijk Zuid in de Kanaalzone, naast het voormalige Campina-terrein. Niels Olivier Architects ontwerpt het, samen met de DAE-alumni Harm Rensink en Brigitte Coremans. De bouw moet in 2027 beginnen, de ingebruikname staat gepland voor het najaar van 2028. Studenten en docenten denken via een bachelorstudio mee over het ontwerp.
Dat de studenten juist de Graduation Show kozen, is begrijpelijk. Het is het moment waarop de school zich jaarlijks aan het publiek laat zien. Dit jaar toonde de show meer dan tweehonderd bachelor- en masterprojecten op vier verdiepingen. Voor een bezoeker oogt dat als een bloeiende academie; de protesterende studenten wilden laten zien onder welke omstandigheden dat werk ontstaat.
Waarom de werkplaats ertoe doet
Het protest raakt aan de kern van wat de Design Academy heeft betekend voor Nederlands design. De school leerde studenten niet alleen tekenen en concepten bedenken, maar vooral experimenteren met materiaal. Veel ontwerpen die later klassiekers werden, begonnen als afstudeerproject waarbij een student iets letterlijk in de werkplaats uitprobeerde.
Het bekendste voorbeeld is Maarten Baas. Hij studeerde in 2002 af met Smoke: bestaande meubels die hij met een brander zwart blakerde en daarna met epoxy fixeerde. Het idee was eenvoudig, de uitvoering vroeg om ruimte, vuur en veel proberen. Moooi nam het ontwerp later op in de collectie, zoals je leest in ons artikel over de Smoke chair van Maarten Baas.
Ook Hella Jongerius komt uit Eindhoven. Zij studeerde in 1993 af en maakte naam met werk waarin ambacht en industrie door elkaar lopen: keramiek met zichtbare naden, textiel met bewust onregelmatige borduursels. Die manier van werken, waarbij het maakproces zichtbaar blijft in het eindresultaat, groeide uit tot een herkenbaar kenmerk van Dutch Design. Wie de Dutch Design top 100 doorloopt, komt veel namen tegen die dezelfde opleiding volgden.
Een kweekvijver onder druk
De aantrekkingskracht van de school is daarbij ook een deel van het probleem. De Design Academy trekt studenten uit de hele wereld, en de studenten stellen dat de academie meer mensen toelaat dan het huidige gebouw aankan. Op hun spandoek stond het kort: overenrolled, under-spaced.
Voor de Nederlandse designwereld is dat geen detail. De afstudeershow is al decennia een vaste plek waar fabrikanten, galeries en pers nieuw talent ontdekken; op deze site schreven we eerder over de afstudeershow van 2013. Of de komende lichting in de laatste twee jaar in De Witte Dame genoeg ruimte krijgt om net zo vrij te experimenteren als Baas en Jongerius destijds, hangt af van het gesprek dat de school nu met haar studenten voert.
Aanleiding voor dit artikel is nieuws van Dezeen.
