Ruud-Jan Kokke en het hekwerk van het Olympiaplein

Gebogen hekwerk van vierkante kokers rond sportpark Olympiaplein in Amsterdam, ontworpen door Ruud-Jan Kokke

Wie langs het Olympiaplein in Amsterdam-Zuid loopt, ziet geen gewoon sporthek. Ruud-Jan Kokke ontwierp in 2007 in opdracht van stadsdeel Oud-Zuid een hekwerk van ongeveer een kilometer lang rond het sportpark. Een jaar later won het ontwerp een Dutch Design Award in de categorie Product.

Een hek als binnenkant en buitenkant

Het sportpark ligt tussen de Apollolaan en de Stadionweg, in het deel van Amsterdam-Zuid dat volgens het plan van Berlage in de stijl van de Amsterdamse School werd gebouwd. Het terrein hoorde bij het voormalige Olympische complex en heeft twee monumentale toegangspoorten aan de oost- en westkant en een hoofdpoort aan de zuidkant. Kokke moest dus een hek maken dat afsluit, maar ook past in een straatbeeld met een sterke eigen identiteit.

Zijn antwoord is een hekwerk dat aan de binnenkant hol is en aan de buitenkant bol. Van binnenuit voelt het als een beschermende omarming van het sportveld; van buitenaf leest het als een gesloten, afgeronde wand. Het hek staat niet strak in een rechte lijn, maar meandert. Daardoor worden de lange zijden van zo’n vierhonderd meter opgeknipt in kortere, golvende stukken, en is het prettiger om er langs te lopen.

Kokers van dik naar dun

Opvallend is dat het hek geen palen heeft. Kokke bouwde het op uit vierkante kokers die van dik naar dun naast elkaar zijn gezet. Zo ontstaat een ritme dat van een afstand bijna textiel lijkt, en van dichtbij laat zien hoe het gemaakt is. De verticale accenten die je in het beeld zou verwachten, komen van de bomen: de Italiaanse populieren langs het terrein vormen als het ware de palen van het hekwerk. Voor de inrichting van het terrein werkte Kokke samen met VHP Landschapsarchitecten.

De jury van de Dutch Design Awards noemde het hek adembenemend mooi en zag een verband met het decoratieve gietijzer dat Amsterdam in de jaren twintig en dertig in de openbare ruimte gebruikte. Volgens de jury is het ontwerp daarbij niet nostalgisch en verliest het zijn functie als afscheiding niet uit het oog.

Aan de zuidkant van het park ontwierp Kokke ook het Amsterdamse monument voor Fanny Blankers-Koen, met een tekst en een eigen letter.

Van TC-kruk tot balustrade

Ruud-Jan Kokke is bij veel designliefhebbers vooral bekend van zijn meubels. Zijn TC-kruk uit 1990 is opgenomen in de collectie van het MoMA in New York, en ook de Kokke Chair draagt zijn naam. Toch beslaat het meubelwerk maar een deel van zijn praktijk. Op zijn eigen site staan naast producten ook interieurs, schoolinrichtingen en veel werk in de openbare ruimte: pleinen, paviljoens, bruggen en balustrades, zoals de monumentale balustrade in de Eusebiuskerk in Arnhem. Een zomerpaviljoen in Arnhem werd in 2016 genomineerd voor de Staalprijs.

Die combinatie verklaart waarom het hek aan het Olympiaplein zo zorgvuldig voelt. Kokke behandelt een kilometer stadshek met dezelfde aandacht voor maat, ritme en materiaal als een kruk. Het profiel van de koker, de afstand tussen de staven en de manier waarop het hek om de bocht gaat, zijn allemaal ontwerpbeslissingen.

Hekken in Nederlands design

Een hek lijkt een bijzaak, maar Nederlandse ontwerpers hebben er vaker iets bijzonders van gemaakt. Op deze site staat een overzicht van Dutch design hekken, van het kantachtige hekwerk van Demakersvan tot het Ontmoetingshek van Tejo Remy en René Veenhuizen. Het werk van Kokke past in die traditie: een functioneel object dat de omgeving niet wegdrukt, maar er iets aan toevoegt. Meer bekroonde ontwerpen in en om de openbare ruimte staan bij de winnaars en genomineerden in de categorie exterieur, en wie de grote klassiekers zoekt, vindt die in de Dutch Design top 100.

Wie het Olympiaplein bezoekt, kan het effect zelf ervaren: aan de straatkant een rustige, golvende wand, aan de binnenkant een hek dat het sportveld omsluit zonder het op te sluiten.

Bronnen: Ruud-Jan Kokke en Dutch Design Awards.

Misschien vind je dit ook interessant?

Laatste berichten
Dutch design top 100
  1. Rood-Blauwe stoel – Gerrit Rietveld
  2. Knotted Chair – Marcel Wanders
  3. Chest of drawers – Tejo Remy
  4. Sloophouten kast – Piet Hein Eek
  5. Worker Chair – Hella Jongerius
  6. Zigzagstoel – Gerrit Rietveld
  7. Tree Trunk Bench – Jurgen Bey
  8. 85 lamps – Rody Graumans
  9. Bone chair – Joris Laarman
  10. Do hit chair – Marijn van der Pol
  11. Cinderella table – Demakersvan
  12. Rag chair – Tejo Remy
  13. Revolt chair – Friso Kramer
  14. Light blubs – Pieke Bergmans
  15. Kokon furniture – Jurgen Bey
  16. Endless chair – Dirk vander Kooij
  17. S33 & S34 Buisstoelen – Mart Stam
  18. Buizenstoel – Piet Hein Eek
  19. Oorstoel – Jurgen Bey
  20. Set up shades lamp – Marcel Wanders
  21. Real Time klok – Maarten Baas
  22. sm05 – Cees Braakman
  23. Poldersofa – Hella Jongerius
  24. Seven chairs in seven days – Ineke Hans
  25. Smoke chair – Maarten Baas
  26. Diagonaalstoel Gispen
  27. Jumper stoel – Bertjan Pot
  28. Boekenstoel – Richard Hutten
  29. Ahrend 380 stoel – Ineke Hans
  30. Carbon chair – Bertjan Pot & Marcel Wanders
  31. Wonderlamp – Studio Job & Pieke Bergmans
  32. Knitted lamp – Hella Jongerius
  33. Sexy Relaxy stoel – Richard Hutten
  34. Sticky lamp – Chris Kabel
  35. FLAX lamp – Christien Meindertsma
  36. Shylight lampen Rijksmuseum – Studio Drift
  37. Plain collection – Maarten Baas
  38. Hondenkrabpaal – Studio Erik Stehmann
  39. Bruynzeel keuken – Piet Zwart
  40. Metamorphosis – Pieke Bergmans
  41. Mitate lampen – Wieki Somers
  42. Beugelstoel – Gerrit Rietveld
  43. Random Light – Bertjan Pot
  44. A forest chair – Kranen Gille
  45. Sushi collection – Edward van Vliet
  46. Groeten uit Holland – Rob Eckhardt
  47. Beautiful Bulb lampen – Annebet Philips
  48. CMYK lamp – Dennis Parren
  49. Chair of textures – Tjep
  50. Miss Judith krukje – Demakersvan
  51. High Tea Pot – Wieki Somers
  52. Frog table – Hella Jongerius
  53. Clay Furniture – Maarten Baas
  54. Domoor beker – Richard Hutten
  55. Paper chandelier – Studio Job
  56. Giso-lampen – Gispen
  57. Heracleum lamp – Bertjan pot
  58. Rocking Bead chair – Vroonland & Vaandrager
  59. Aran Rug – Christien Meindertsma
  60. Berlage stoel – Richard Hutten
  61. LaWo I – Han Pieck
  62. Sauspan – Aldo Bakker
  63. Gispen 412 fauteuil – W.H. Gispen
  64. Dutchtub – Studio Weltevree
  65. Zeppelin kroonluchter – Marcel Wanders
  66. Liquid pillows – Pepe Heykoop
  67. Rising furniture – Robert van Embricqs
  68. Flux chair – Fluxfurniture
  69. Lace Fence hek – Demakersvan
  70. ExpanTable – Laurien Oversier
  71. Oturakast – Rianne Koens
  72. Inflating light lampen – Erik Stehmann
  73. 3D printing vs copyright stoel – Diederik Schneemann
  74. BLOOM! pot en lamp – Rob Slewe
  75. Fragile Future III lamp – Studio Drift
  76. Empty chair – Maarten Baas
  77. Netted lamp – Bertjan Pot
  78. Raw and Rising lamp – Pepe Heykoop
  79. Skeleton Dress – Iris van Herpen
  80. Phat Knits – Bauke Knottnerus
  81. Tiebreak stoel – Bertjan Pot
  82. Light Forest – Ontwerpduo
  83. Sloophouten tafel – Piet Hein Eek
  84. Domestic animals – Guus van Leeuwen
  85. Jug takes care of Cup – Aldo Bakker
  86. Koraalvaas – Pol’s Potten
  87. Project Egg – Michiel van der Kley
  88. Up you go – Jack Brandsma
  89. Random Chair – Bertjan Pot
  90. French Carafe – Kaptein Roodnat
  91. T-chair – Annebet Philips
  92. Bits & Crafts – Joris Laarman
  93. Flax Poef – Christien Meindertsma
  94. Centraal Museum Kroonluchter Richard Hutten
  95. The killing of the piggy bank – Marcel Wanders
  96. One more time klok – Kiki van Eijk
  97. Cow chair – Niels van Eijk
  98. Stripstoel – Gijs Bakker
  99. Bureau accessoires collectie Dick van Hoff
  100. Jouw suggestie hier?