Colour Porcelain: Scholten & Baijings en het Japanse porselein van Arita

Diep bord in lichtgroen uit de Colour Porcelain-collectie van Scholten & Baijings voor 1616/arita japan

In 2012 won het Amsterdamse ontwerpersduo Scholten & Baijings een Dutch Design Award in de categorie Product met Colour Porcelain, een servies dat ze maakten voor het Japanse porseleinlabel 1616/arita japan. Stefan Scholten en Carole Baijings vertaalden de kleuren van eeuwenoud Japans porselein naar eigentijds tafelgoed voor dagelijks gebruik. Museum Boijmans Van Beuningen kocht de collectie nog hetzelfde jaar aan.

Kleur als vertrekpunt

Wie het werk van Scholten & Baijings kent, weet dat kleur bij hen nooit een laatste laag is. Kleur is het ontwerp zelf. Voor Colour Porcelain begonnen ze met een uitgebreide analyse van historische Japanse meesterwerken uit Arita, de plaats op het eiland Kyushu waar al sinds het begin van de zeventiende eeuw porselein wordt gemaakt. Het label 1616 dankt zijn naam aan dat beginjaar.

Uit die studie haalden ze een palet van typisch Japanse tinten: aquarelblauw, lichtgroen, rood-oranje en okergeel. Die kleuren combineerden ze op een nieuwe manier. Gelaagde glazuren in verschillende texturen en tinten liggen naast het natuurlijke wit van het porselein. Zo krijgt elk stuk een rand, een vlak of een binnenkant in een zachte, licht transparante kleur, terwijl de rest wit blijft.

Het resultaat is Japans in zijn kleurgevoel, maar Nederlands in zijn eenvoud. 1616/arita japan omschrijft de collectie zelf als een Europese kijk op de Japanse traditie.

Diep bord in lichtgroen uit de Colour Porcelain-collectie van Scholten & Baijings voor 1616/arita japan
Foto: 1616/arita japan

Drie series: Minimal, Colourful en Extraordinary

Colour Porcelain bestaat uit drie series. Minimal is de meest ingetogen lijn, met veel wit en spaarzaam gebruikte kleur. Colourful zet de kleurvlakken nadrukkelijker in. Extraordinary is de meest uitgesproken serie, met rijkere combinaties van glazuren. Elke serie bevat borden, kopjes en kommen, aangevuld met schalen, kandelaars, vazen en een theeservies.

De vormen zijn functioneel en strak, met heldere lijnen. Daardoor laat het servies zich vrij combineren: een blauw bord uit de ene serie past naast een kom uit de andere. Dat sluit aan bij hoe Scholten & Baijings ook in hun andere werk denken, in families van objecten die samen een geheel vormen.

Wat de jury zag

De jury van de Dutch Design Awards prees het servies om de harmonie tussen vorm, kleur en het aanbrengen van het glazuur. Volgens de jury verbindt het ontwerp consumentencultuur sterk met een eigen ontwerpvoorstel. De adviescommissie wees erop dat het duo een herkenbaar kleurenpalet op een verfrissende manier weet toe te passen, met verrassende keuzes in vorm.

De award was niet de enige erkenning. Colour Porcelain stond in 2013 ook op de shortlist van de Designs of the Year van het Design Museum in Londen. Op onze site vind je een overzicht van alle winnaars van de Dutch Design Awards 2012 en van de genomineerden van dat jaar.

Ambacht en industrie in Arita

Bijzonder aan het project is de manier van werken. Scholten & Baijings ontwierpen niet op afstand, maar met oog voor het lokale ambacht en de industrie in Arita. De glazuren vragen precisie: lagen die over elkaar vallen, randen die net wel of net niet overlappen. Dat is werk voor makers die het porselein en de oven door en door kennen.

Die samenwerking tussen een Nederlandse studio en een traditionele maakindustrie heeft een lange voorgeschiedenis. Al in de zeventiende eeuw verscheepte de VOC porselein uit Arita naar Europa, en Delftse pottenbakkers lieten zich erdoor inspireren. Colour Porcelain draait die beweging om: hier brengen Nederlandse ontwerpers een nieuwe blik naar Japan.

Kleuronderzoek in de Nederlandse designtraditie

Met hun nadruk op kleur, laagjes en ambachtelijke afwerking passen Scholten & Baijings in een herkenbare Nederlandse lijn. Hella Jongerius onderzocht kleur en glazuur jarenlang in keramiek en textiel, en ook Wieki Somers werkte met porselein op een eigenzinnige manier, zoals in haar High Tea Pot.

Wie het werk van het duo verder wil leren kennen, kan kijken naar hun Paper Table, waarin dezelfde liefde voor dunne lagen en zachte kleurovergangen terugkomt, maar dan in papier. Of het nu gaat om papier, textiel of porselein: bij Scholten & Baijings bepaalt kleur de vorm, en niet andersom.

Meer over het ontwerp vind je bij de Dutch Design Awards en bij 1616/arita japan.

Misschien vind je dit ook interessant?

Laatste berichten
Dutch design top 100
  1. Rood-Blauwe stoel – Gerrit Rietveld
  2. Knotted Chair – Marcel Wanders
  3. Chest of drawers – Tejo Remy
  4. Sloophouten kast – Piet Hein Eek
  5. Worker Chair – Hella Jongerius
  6. Zigzagstoel – Gerrit Rietveld
  7. Tree Trunk Bench – Jurgen Bey
  8. 85 lamps – Rody Graumans
  9. Bone chair – Joris Laarman
  10. Do hit chair – Marijn van der Pol
  11. Cinderella table – Demakersvan
  12. Rag chair – Tejo Remy
  13. Revolt chair – Friso Kramer
  14. Light blubs – Pieke Bergmans
  15. Kokon furniture – Jurgen Bey
  16. Endless chair – Dirk vander Kooij
  17. S33 & S34 Buisstoelen – Mart Stam
  18. Buizenstoel – Piet Hein Eek
  19. Oorstoel – Jurgen Bey
  20. Set up shades lamp – Marcel Wanders
  21. Real Time klok – Maarten Baas
  22. sm05 – Cees Braakman
  23. Poldersofa – Hella Jongerius
  24. Seven chairs in seven days – Ineke Hans
  25. Smoke chair – Maarten Baas
  26. Diagonaalstoel Gispen
  27. Jumper stoel – Bertjan Pot
  28. Boekenstoel – Richard Hutten
  29. Ahrend 380 stoel – Ineke Hans
  30. Carbon chair – Bertjan Pot & Marcel Wanders
  31. Wonderlamp – Studio Job & Pieke Bergmans
  32. Knitted lamp – Hella Jongerius
  33. Sexy Relaxy stoel – Richard Hutten
  34. Sticky lamp – Chris Kabel
  35. FLAX lamp – Christien Meindertsma
  36. Shylight lampen Rijksmuseum – Studio Drift
  37. Plain collection – Maarten Baas
  38. Hondenkrabpaal – Studio Erik Stehmann
  39. Bruynzeel keuken – Piet Zwart
  40. Metamorphosis – Pieke Bergmans
  41. Mitate lampen – Wieki Somers
  42. Beugelstoel – Gerrit Rietveld
  43. Random Light – Bertjan Pot
  44. A forest chair – Kranen Gille
  45. Sushi collection – Edward van Vliet
  46. Groeten uit Holland – Rob Eckhardt
  47. Beautiful Bulb lampen – Annebet Philips
  48. CMYK lamp – Dennis Parren
  49. Chair of textures – Tjep
  50. Miss Judith krukje – Demakersvan
  51. High Tea Pot – Wieki Somers
  52. Frog table – Hella Jongerius
  53. Clay Furniture – Maarten Baas
  54. Domoor beker – Richard Hutten
  55. Paper chandelier – Studio Job
  56. Giso-lampen – Gispen
  57. Heracleum lamp – Bertjan pot
  58. Rocking Bead chair – Vroonland & Vaandrager
  59. Aran Rug – Christien Meindertsma
  60. Berlage stoel – Richard Hutten
  61. LaWo I – Han Pieck
  62. Sauspan – Aldo Bakker
  63. Gispen 412 fauteuil – W.H. Gispen
  64. Dutchtub – Studio Weltevree
  65. Zeppelin kroonluchter – Marcel Wanders
  66. Liquid pillows – Pepe Heykoop
  67. Rising furniture – Robert van Embricqs
  68. Flux chair – Fluxfurniture
  69. Lace Fence hek – Demakersvan
  70. ExpanTable – Laurien Oversier
  71. Oturakast – Rianne Koens
  72. Inflating light lampen – Erik Stehmann
  73. 3D printing vs copyright stoel – Diederik Schneemann
  74. BLOOM! pot en lamp – Rob Slewe
  75. Fragile Future III lamp – Studio Drift
  76. Empty chair – Maarten Baas
  77. Netted lamp – Bertjan Pot
  78. Raw and Rising lamp – Pepe Heykoop
  79. Skeleton Dress – Iris van Herpen
  80. Phat Knits – Bauke Knottnerus
  81. Tiebreak stoel – Bertjan Pot
  82. Light Forest – Ontwerpduo
  83. Sloophouten tafel – Piet Hein Eek
  84. Domestic animals – Guus van Leeuwen
  85. Jug takes care of Cup – Aldo Bakker
  86. Koraalvaas – Pol’s Potten
  87. Project Egg – Michiel van der Kley
  88. Up you go – Jack Brandsma
  89. Random Chair – Bertjan Pot
  90. French Carafe – Kaptein Roodnat
  91. T-chair – Annebet Philips
  92. Bits & Crafts – Joris Laarman
  93. Flax Poef – Christien Meindertsma
  94. Centraal Museum Kroonluchter Richard Hutten
  95. The killing of the piggy bank – Marcel Wanders
  96. One more time klok – Kiki van Eijk
  97. Cow chair – Niels van Eijk
  98. Stripstoel – Gijs Bakker
  99. Bureau accessoires collectie Dick van Hoff
  100. Jouw suggestie hier?