In 2012 won het Amsterdamse ontwerpersduo Scholten & Baijings een Dutch Design Award in de categorie Product met Colour Porcelain, een servies dat ze maakten voor het Japanse porseleinlabel 1616/arita japan. Stefan Scholten en Carole Baijings vertaalden de kleuren van eeuwenoud Japans porselein naar eigentijds tafelgoed voor dagelijks gebruik. Museum Boijmans Van Beuningen kocht de collectie nog hetzelfde jaar aan.
Kleur als vertrekpunt
Wie het werk van Scholten & Baijings kent, weet dat kleur bij hen nooit een laatste laag is. Kleur is het ontwerp zelf. Voor Colour Porcelain begonnen ze met een uitgebreide analyse van historische Japanse meesterwerken uit Arita, de plaats op het eiland Kyushu waar al sinds het begin van de zeventiende eeuw porselein wordt gemaakt. Het label 1616 dankt zijn naam aan dat beginjaar.
Uit die studie haalden ze een palet van typisch Japanse tinten: aquarelblauw, lichtgroen, rood-oranje en okergeel. Die kleuren combineerden ze op een nieuwe manier. Gelaagde glazuren in verschillende texturen en tinten liggen naast het natuurlijke wit van het porselein. Zo krijgt elk stuk een rand, een vlak of een binnenkant in een zachte, licht transparante kleur, terwijl de rest wit blijft.
Het resultaat is Japans in zijn kleurgevoel, maar Nederlands in zijn eenvoud. 1616/arita japan omschrijft de collectie zelf als een Europese kijk op de Japanse traditie.

Drie series: Minimal, Colourful en Extraordinary
Colour Porcelain bestaat uit drie series. Minimal is de meest ingetogen lijn, met veel wit en spaarzaam gebruikte kleur. Colourful zet de kleurvlakken nadrukkelijker in. Extraordinary is de meest uitgesproken serie, met rijkere combinaties van glazuren. Elke serie bevat borden, kopjes en kommen, aangevuld met schalen, kandelaars, vazen en een theeservies.
De vormen zijn functioneel en strak, met heldere lijnen. Daardoor laat het servies zich vrij combineren: een blauw bord uit de ene serie past naast een kom uit de andere. Dat sluit aan bij hoe Scholten & Baijings ook in hun andere werk denken, in families van objecten die samen een geheel vormen.
Wat de jury zag
De jury van de Dutch Design Awards prees het servies om de harmonie tussen vorm, kleur en het aanbrengen van het glazuur. Volgens de jury verbindt het ontwerp consumentencultuur sterk met een eigen ontwerpvoorstel. De adviescommissie wees erop dat het duo een herkenbaar kleurenpalet op een verfrissende manier weet toe te passen, met verrassende keuzes in vorm.
De award was niet de enige erkenning. Colour Porcelain stond in 2013 ook op de shortlist van de Designs of the Year van het Design Museum in Londen. Op onze site vind je een overzicht van alle winnaars van de Dutch Design Awards 2012 en van de genomineerden van dat jaar.
Ambacht en industrie in Arita
Bijzonder aan het project is de manier van werken. Scholten & Baijings ontwierpen niet op afstand, maar met oog voor het lokale ambacht en de industrie in Arita. De glazuren vragen precisie: lagen die over elkaar vallen, randen die net wel of net niet overlappen. Dat is werk voor makers die het porselein en de oven door en door kennen.
Die samenwerking tussen een Nederlandse studio en een traditionele maakindustrie heeft een lange voorgeschiedenis. Al in de zeventiende eeuw verscheepte de VOC porselein uit Arita naar Europa, en Delftse pottenbakkers lieten zich erdoor inspireren. Colour Porcelain draait die beweging om: hier brengen Nederlandse ontwerpers een nieuwe blik naar Japan.
Kleuronderzoek in de Nederlandse designtraditie
Met hun nadruk op kleur, laagjes en ambachtelijke afwerking passen Scholten & Baijings in een herkenbare Nederlandse lijn. Hella Jongerius onderzocht kleur en glazuur jarenlang in keramiek en textiel, en ook Wieki Somers werkte met porselein op een eigenzinnige manier, zoals in haar High Tea Pot.
Wie het werk van het duo verder wil leren kennen, kan kijken naar hun Paper Table, waarin dezelfde liefde voor dunne lagen en zachte kleurovergangen terugkomt, maar dan in papier. Of het nu gaat om papier, textiel of porselein: bij Scholten & Baijings bepaalt kleur de vorm, en niet andersom.
Meer over het ontwerp vind je bij de Dutch Design Awards en bij 1616/arita japan.







